Mieszkańcy Łomianek wzięli udział w wydarzeniu pn. „Powstańcze Spotkania”, zorganizowanym 24 sierpnia 2025 roku przez Zarząd Osiedla Łomianki Powstańców. Impreza została sfinansowana ze środków osiedlowych i połączyła w sobie elementy edukacji historycznej, upamiętnienia bohaterów oraz integracji.

Program imprezy rozpoczął się spacerem historycznym, który poprowadził przewodnik, pasjonat historii Przemysław Mikusek. Spacer ulicą Powstańców Warszawy, wiódł szlakiem plansz opracowanych przez łomiankowską Fundację KiM. Uczestnicy mogli poznać mniej znane fakty dotyczące związków mieszkańców Łomianek z Powstaniem Warszawskim. Następnie odbyła się uroczystość złożenia wieńców pod pomnikiem ku czci Powstańców Warszawy.

Po części oficjalnej przyszedł czas na integrację mieszkańców podczas pikniku. Koło Gospodyń Wiejskich z Dziekanowa Leśnego przygotowało poczęstunek, a najmłodsi mogli wziąć udział w konkursach i animacjach. Dodatkową atrakcją był pokaz strażacki zaprezentowany przez druhów z Ochotniczej Straży Pożarnej w Dziekanowie Polskim.

Organizatorzy podkreślają, że „Powstańcze Spotkania” mają stać się wydarzeniem cyklicznym, wpisującym się na stałe w kalendarz osiedla i służącym zarówno kultywowaniu pamięci historycznej, jak i integracji mieszkańców.

mm./red.

W chwili wybuchu Powstania Warszawskiego Łomianki znajdowały się na terenie VIII Rejonu ,,Łęgów” VII Obwodu ,,Obroża” Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej. Mimo trudnych warunków, konspiracja zaczęła się tutaj rodzić już jesienią 1939 roku. Szczególnie niesprzyjające było duże nasycenie tych terenów niemieckimi kolonistami i bliskość nowej niemieckiej granicy w pobliżu Łomny.
W Burakowie, Łomiankach, Dziekanowie Polskim i Nowym, Garbarnii, podstacji elektrycznej przy ul. Wiślanej i Szkole Powszechnej w Łomiankach, spontanicznie rosły w siłę komórki polskiego podziemia.
We wrześniu 1941 r. gdy dowództwo Rejonu obejmuje ,,Szymon” Józef Krzyczkowski stan wynosi już 350 ludzi zgrupowanych w dwóch kompaniach i 50 osób w służbie pomocniczej. W lipcu 1944 r. w składzie zgrupowania są dwa bataliony piechoty i dołączają dwa plutony złożone z harcerzy i byłych gimnazjalistów wyrosłych przy Szkole Powszechnej w Łomiankach jako Kompania Młodzieżowa. Do tego dwa plutony Ochrony Powstania i Wojskowa Służba Kobiet.
1 sierpnia 1944 r., jeszcze przed wybuchem godziny ,,W” nasi powstańcy nawiązują walkę z niemieckimi lotnikami w Wólce Węglowej. Po tym przypadkowym starciu uderzają bezpośrednio na lotnisko bielańskie, wykonując swoje pierwsze powstańcze zadanie. Tutaj ponoszą pierwsze straty.
Próba zdobycia lotniska wobec zmasowanego ognia i dużej przewagi sił wroga nie powiodła się. Następnego dnia zmobilizowani i wzmocnieni siłami partyzantów Porucznika Adolfa Pilcha ,,Doliny” nacierają ponownie. Walka trwa blisko pięć godzin i nie przynosi powodzenia. Są poważne straty, a ,,Szymon” dowódca zgrupowania zostaje poważnie ranny.
Po bitwie o lotnisko bielańskie oddziały wycofują się do wnętrza Puszczy Kampinoskiej, gdzie tworzą partyzancki obóz ,,Niepodległą Rzeczpospolitą Kampinoską”. Od tej chwili powstańcy z Łomianek i VIII Rejonu będą walczyć w szeregach ,,Grupy Kampinos” AK. Kompania Młodzieżowa zostanie włączona do oddziału porucznika ,,Zetesa” Zygmunta Sokołowskiego.
W ciągu dwóch miesięcy powstania ,,Grupa Kampinos” będzie uczestniczyć w blisko 50 starciach z wrogiem. Między innymi w bitwach pod Sowią Wolą, Pociechą, Truskawiem i Truskawką aż do rozbicia kampinoskich oddziałów pod Jaktorowem. W tym czasie żołnierze ubezpieczali i chronili powstańczy obóz w Wierszach. Podejmowali alianckie zrzuty. Dostarczali broń i zaopatrzenie walczącej Warszawie. 20 i 21 sierpnia wzięli udział w dwóch natarciach na Dworzec Gdański. Puszcza była jedynym realnym wsparciem z zewnątrz dla Powstania Warszawskiego.
Nie możemy tu nie wspomnieć o naszych łączniczkach, zwiadowczyniach i sanitariuszkach które licznie i ofiarnie działały na tym terenie. To one przeprowadziły blisko 200 żołnierzy batalionu ,,Znicz” po przeprawie przez Wisłę w okolicach Legionowa. Przenosiły meldunki, kolportowały podziemną prasę a gdy trzeba, naprawiały i szyły powstańcze mundury.
Pamiętajmy o tym cennym wkładzie dla Powstania Warszawskiego, jaki mieli mieszkańcy Łomianek i okolic, gdy będziemy wspominać kolejne rocznice jego wybuchu.

Przemysław Mikusek